MEDIATE Workshop: de rol van intermediairen in tijden van due diligence onzekerheid
09.12.2025
Op 3 december 2025 kwamen experts van vrijwillige duurzaamheidsnormen (VSS), multistakeholderinitiatieven en het maatschappelijk middenveld samen om uit te wisselen over hoe zij navigeren in een steeds onvoorspelbaarder wordend due diligence-landschap.
Recente ommezwaaien, vertragingen in de wetgeving en tegenstrijdige politieke signalen hebben bedrijven en beroepsbeoefenaars onzeker gemaakt over de richting van de regelgeving inzake duurzaamheid en due diligence in de EU. Tegen deze achtergrond spelen intermediairen een cruciale rol bij het vertalen van verwachtingen, het verminderen van onzekerheid en het handhaven van continuïteit, zoals tijdens de workshop werd benadrukt.
Vrijwillige duurzaamheidsnormen als stabilisatoren
Het eerste panel onderzocht hoe VSS – waaronder Rainforest Alliance, de Roundtable on Sustainable Palm Oil en de Global Organic Textile Standard – zich hebben aangepast aan en hebben geanticipeerd op veranderingen in de verwachtingen op het gebied van due diligence. In de afgelopen jaren hebben veel VSS hun criteria aangescherpt, auditprocessen herzien en fors geïnvesteerd in begeleiding en capaciteitsopbouw voor gecertificeerde entiteiten. Deze veranderingen zijn blijvend, benadrukten de panelleden, zelfs als het politieke momentum verschuift.
Bedrijven worden echter steeds vaker geconfronteerd met verwarring en aarzeling. Zoals tijdens het panel werd opgemerkt, is onzekerheid – en niet strengere regels – de belangrijkste uitdaging voor veel bedrijven, die voor duidelijkheid en stabiliteit blijven terugvallen op VSS.
Maatschappelijke organisaties herpositioneren zich in een veranderend landschap
Het tweede panel richtte zich op de rol van vakbonden en ngo's. Deelnemers van IndustriAll, CNV International en Oxfam België vertelden hoe maatschappelijke organisaties al lang risicodetectie, werknemersbetrokkenheid en belangenbehartiging ondersteunen, en hoe ze nu hun strategieën aanpassen in reactie op de vereenvoudiging van de regelgeving. In plaats van een stap terug te doen, hergroeperen maatschappelijke organisaties zich, versterken ze partnerschappen en gaan ze desinformatie tegen, terwijl ze blijven aandringen op transparantie, verantwoordingsplicht en participatie van belanghebbenden.
Vijf belangrijke functies van intermediairen
In beide panels kwamen vijf cruciale functies van intermediairen naar voren:
- Vertaling van verwachtingen naar praktische richtlijnen
- Stabilisatie in tijden van inconsistente beleidssignalen
- Fungeren als vangnet voor deregulering
- Belangenbehartiging geworteld in langdurige sociale en ecologische missies
- Versterking van de banden en partnerschappen ter ondersteuning van bedrijven en gemeenschappen
Vooruitblik
Ondanks de politieke onzekerheid blijft de noodzaak van verantwoord ondernemen onveranderd. Zoals benadrukt in de slotreflecties van de workshop, zullen intermediairen de principes van due diligence blijven toepassen en ervoor zorgen dat werknemers, gemeenschappen en het milieu beschermd blijven, ongeacht schommelingen in de regelgeving.
Een volledige analytische reflectie op de inzichten van de workshop is te vinden in deze blogpost, die ook te vinden is op onze pagina Publicaties.